Spotlight of Faith

Spotlight là phim kinh điển của Mỹ thể loại chính kịch, đấu tranh cho công lý dựa trên câu chuyện có thật. Góc quay nhanh, tường thuật, không có những khung hình diễm lệ, thoại rất nhiều, cũng không khoa trương, giật gân, ít pha hành động, cả  phim chưa có lấy một cảnh đánh nhau chứ đừng nói đạn nổ đầu bom rơi

Tóm lại, lâu rồi mới coi lại phim như vậy. Spotlight cũng như tất cả các phim xây dựng câu chuyện tốt khác luôn là một đề tài mở, tùy người xem để cảm nhận thông điệp mình muốn thấy là gì. Tôi thấy  một thứ sụp đổ từ tại, chậm rãi nhưng hết sức mãnh liệt và cay đắng, sụp đổ của niềm tin.

Toàn bộ câu chuyện xoay quanh 4 phóng viên Spotlight trong lúc truy tìm sự thật đằng sau vấn nạn lạm dụng tình dục trẻ em của các cha xứ. Ban đầu họ chỉ là những người đam mê công việc, họ đói một tin lớn và khi tìm được họ lao theo nó, bỏ qua những ngõ cụt để từ từ tìm đến gần với sự thật. Nhưng không ai trong họ tỏ vẻ bị chấn động nhiều. Họ ngạc nhiên ngỡ ngàng trước sự nghiêm trọng vấn đề nhưng họ không chấn động. Tôi đã từng coi qua các phim tương tự, có điều những vụ khác liên quan đến mạng người, giết người…các thể loại mà chỉ cần nghe đến thì đã rùng mình cho nên nhân vật hay con người thật liên quan lập tức bị lôi vào dòng cảm xúc của vấn đề. Ở đây thì không. Vì cả 4 người, ở một phần ba đầu của phim, dưới kịch bản khéo léo đã nói rằng: với họ tôn giáo chỉ là một vài con chữ trên lý lịch. “Tôi đã từng đi nhà thờ, nhưng ngưng lâu rồi” “Tôi đổi đạo theo vợ” “Anh biết đó, tất cả chúng tôi đều là người có đạo. Chỉ vậy thôi” Tôn giáo với phần lớn người Mỹ là ngày lễ Noel, Phục Sinh, cuốn Bible trong nhà. Tôi còn nhớ một câu đùa từng đọc (vừa nghiêm chỉnh vừa đùa) : quyển sách được xuất bản bán ra nhiều nhất và ít được được đọc đến nhất chính là Kinh Thánh.

Nhưng việc gì sẽ xảy ra khi tội ác là sự góp “gió thành bão” của thói quen xã hội “Chúng ta người này dựa vào người kia mà sống” Tôi biết anh làm sai, nhưng tôi cần anh, nên tôi im lặng. Một vị luật sư trong phim đã nói “Cần 1 ngôi làng để nuôi dạy 1 đứa trẻ thì cũng cần 1 ngôi làng để hãm hại đứa trẻ” Cao trào của phim, không súng không máu, chính là lúc cả 4 nhà báo kia -những người hăm hở tìm công lý và hầu như không bị tổn thương gì trước tội ác, nhận ra mình không vô can, bản thân mình chính là thủ phạm và nạn nhân như bất kỳ ai trong thành phố Boston này. Mike Rezendes nổi giận với cơn phẫn nộ không hề báo trước với mạch phim, khi nhận tin chưa thể công bố câu chuyện. Cả khẩu hình, ánh mắt, lời thoại của nhân vật như cơn thịnh nộ lớn đổ xuống căn phòng nơi mà mọi người im lặng để chứng nhận cơn giận tương tự trong lòng. Sau đó anh tìm gặp Sacha tại nhà riêng “Tôi đã từng rất thích đi lễ nhà thờ, rồi tôi dừng lại, nhưng tôi vẫn luôn nghĩ mình sẽ quay về đó”

Niềm tin là vậy, nó có thể nhỏ đi đến nỗi đôi khi không kịp thấy giữa rất nhiều bận rộn to lớn khác của đời sống bình thường, nhưng tự trong sâu thẳm tim mình chúng ta đều biết nó ở đó, còn sống. Chẳng hạn như một người phụ nữ đi qua đoạn trường có thể không còn đoái hoài tìm kiếm yêu đương, nhưng sâu thẳm trong tim vẫn nghĩ tình yêu là một khả năng. Như một người tán gia bại sản vì làm ăn có thể đã không còn gì để gầy dựng lại, nhưng tận cùng suy nghĩ của mình vẫn mong cơ hội mới đến để làm lại từ đầu. Phải rồi, tất cả là ở đó “làm lại từ đầu” Mình yêu lại, tin lại, xây dựng lại, gặp lại… những thứ ấy là dấu hiệu của niềm tin tuy rất xa xỉ nhưng lại dai dẳng sống tốt nhất trong nhiều thứ khác ở con người. Điều gì xảy ra khi cái niềm tin kia bị triệt, bởi một tội ác? Bản thân không thể phủ nhận sự kinh hoàng của tội ác, nhưng vì chúng ta không phải nạn nhân trực tiếp, liệu có tự dễ dãi cho mình được tiếp tục tin?  Tôi không nghĩ Mike biết sẽ làm gì với câu hỏi ấy, anh chỉ ghê tởm và tức giận phẫn nộ khi mất đi  một thứ thiêng liêng trong anh. Sacha ngừng đi nhà thờ, MAtt không ngủ được. Tất cả họ đều loay hoay.  Riêng với Ben mọi việc còn tệ hơn. Anh đã là mắc xích nhỏ của tội ác kia, vô tình hay vô tâm, anh trở thành một trong một trăm một triệu người góp tay cho cái ác lộng hành. Khi được bạn hỏi “Cả thành phố này đã không làm gì vậy thì tại sao anh cũng không làm được gì lúc đó…” Ben chỉ có thể trả lời, bằng đôi mắt chưa từng thấy ở nhân vật này từ đầu phim “Tôi không biết”

Spotlight với tôi, đến cuối cùng vẫn là một phim buồn, dù kết thúc rất lạc quan với sự thật là câu chuyện khi lên báo tạo hiệu ứng mạnh hơn- 1000 nạn nhân đã bước ra ánh sáng. Nhưng càng nhiều con số, càng ít đi lòng tin. Giống như càng nhiều những chối từ càng hiểu rõ sự bất lực của một thứ mong đợi. Một niềm tin có thể kiên định, nhưng, cũng đến lúc nó phải ra đi, bởi vì not everthing is possible, really.

Advertisements